Mesih’le Birlik Ne Demektir? Kurtuluşun Merkezindeki Bağ
Mesih’le birlik ne demektir? Mesih’le birlik, imanlının Kutsal Ruh aracılığıyla İsa Mesih’e bağlanması ve kurtuluşun armağanlarını O’nda almasıdır. Bu nedenle Hristiyan yalnızca İsa’nın öğretilerini benimseyen ya da uzaktan O’nu örnek alan kişi değildir. Tanrı onu Mesih’in ölümüne ve dirilişine bağlar; ona yeni bir kimlik, yeni bir topluluk ve geleceğe uzanan bir umut verir. Yuhanna 15 bu bağı asma ve dallar benzetmesiyle açıklar.[1]
Bununla birlikte Mesih’le birlik soyut bir slogan değildir. Kutsal Kitap aklanma, evlat edinilme, kutsallaşma, kilise yaşamı ve gelecekteki diriliş gibi konuları bu birlik üzerinden açıklar. Böylece kurtuluşun armağanlarını Mesih’in kendisinden ayırmayız. Grant Macaskill, Yeni Antlaşma’daki bu dili Union with Christ in the New Testament adlı çalışmasında ayrıntılı biçimde inceler.[3]
“Mesih’te” olmak ne anlama gelir?
Öncelikle, 2. Korintliler 5:17, “Bir kimse Mesih’teyse yeni yaratıktır” der. Romalılar 8:1, Mesih İsa’da olanlar için artık mahkûmiyet olmadığını bildirir. Efesliler 1:3 ise Tanrı’nın imanlıları Mesih’te göksel yerlerdeki her ruhsal kutsamayla kutsadığını söyler. Dolayısıyla bu metinlerde “Mesih’te” ifadesi, yalnızca İsa hakkında olumlu düşünmek anlamına gelmez. Kişinin yeni konumunu ve yeni yaşam alanını anlatır.[2]
Ayrıca Mesih’le birlik, Tanrı’nın imanlıyı Mesih’in temsil ettiği yeni insanlığa dahil etmesidir. Pavlus Romalılar 5 ve 1. Korintliler 15’te Âdem ile Mesih arasında bir karşılaştırma kurar. Âdem günah ve ölümle bağlantılı eski insanlığın başıdır; Mesih ise yeni insanlığa doğruluk ve yaşam getirir. Kurtuluş yalnız geçmiş hataları silmez; Tanrı insanı eski dayanışmadan çıkarır ve Mesih’in temsil ettiği yeni yaşama alır.
Bu birlik, imanlının kişiliğini eritmez ve onu tanrısal özün parçası hâline getirmez. Bunun tersine, Tanrı ile insan arasındaki ayrımı korur. İmanlı Mesih olmaz; Mesih’e ait olur. Birlik gerçek, ruhsal ve yaşamsaldır; fakat kişilerin karışması değildir.
Mesih’le birlik nasıl gerçekleşir?
Öncelikle Yeni Antlaşma bu birliği Tanrı’nın lütuf işi olarak tanıtır. 1. Korintliler 1:30, “Siz Tanrı sayesinde Mesih İsa’dasınız” der. Başlangıç insanın kendi ruhsal başarısı değil, Tanrı’nın eylemidir. Kutsal Ruh imanlıyı Mesih’e bağlar; insan bu armağanı imanla alır.
Ayrıca Pavlus, 1. Korintliler 12:13’te Ruh’un bütün imanlıları tek beden hâline getirdiğini söyler. Pavlus, Romalılar 8:9–11’de Mesih’e ait olmayı Mesih’in Ruhu’nun kişide yaşamasıyla ilişkilendirir. Böylece Kutsal Ruh Mesih’in yerine geçen bağımsız bir kurtarıcı değildir; imanlıyı Mesih’e bağlayan, Mesih’in yaşamını onda etkin kılan ilahi Kişi’dir.
Dolayısıyla iman burada yalnızca bazı önermeleri doğru kabul etmek değildir. İman, kişinin boş ellerle Mesih’e güvenmesi ve kendisini O’na emanet etmesidir. Bu nedenle Yeni Antlaşma hem “Mesih’e iman etmekten” hem de “Mesih’te olmaktan” söz eder. Sonuç olarak iman birliği satın alan insan eseri değil, Tanrı’nın verdiği birliği kabul ettiğimiz araçtır.
Aklanma ve Mesih’le birlik
Aklanma, Tanrı’nın günahkârı Mesih’e iman aracılığıyla doğru ilan etmesidir. Mesih’le birlik bu bildirinin kişisel temelini açıklar. İmanlı kendi doğruluğunu üretmez; Mesih’in doğruluğuna dayanır. Filipililer 3:8–9’da Pavlus, Yasa’ya dayanan kendi doğruluğuna değil, Mesih’e iman yoluyla gelen doğruluğa sahip olmak istediğini söyler.
Bu nedenle bu öğreti, kurtuluşu Mesih’ten bağımsız bir “paket” gibi düşünmeyi önler. Tanrı kişiye bir yandan bağışlanma belgesi verip Mesih’i başka yerde bırakmaz. İmanlı Mesih’e sahip olduğu için O’nun ölümü ve doğruluğunun yararlarına sahip olur. Romalılar 6:5, “O’nunkine benzer bir ölümde O’nunla birleştiysek, O’nunkine benzer bir dirilişte de O’nunla birleşeceğiz” der.
Bununla birlikte Mesih’le birlik ile aklanmayı birbirine karıştırmamak gerekir. Aklanma hukuki bir bildiridir; Tanrı günahkârı Mesih sayesinde doğru sayar. Birlik ise daha geniş bir gerçekliktir ve aklanmayı da kapsar. Aklanma, içimizdeki ahlaki değişime değil, Mesih’in tamamlanmış işine dayanır. Fakat Tanrı, akladığı kişiyi Mesih’e bağlar ve dönüşüm yolunda yürütür.
Evlat edinilme ve yeni kimlik
Öncelikle Mesih Tanrı’nın biricik Oğlu’dur; Tanrı ise imanlıları O’nunla birlik sayesinde lütufla evlat edinir. Galatyalılar 4:4–7, Oğul’un Yasa altında olanları özgür kılmak ve evlatlığa kabul edilmemizi sağlamak için geldiğini söyler. Ardından metin, Tanrı’nın Oğlu’nun Ruhu’nu yüreklerimize gönderdiğini belirtir.
Böylece bu gerçek, Hristiyan kimliğini başarıdan, toplumsal onaydan ve geçmiş başarısızlıklardan daha derin bir temele yerleştirir. İmanlı Tanrı’nın sevgisini kazanmak için aileye alınmaya çalışmaz; Mesih’te aileye kabul edildiği için Baba’ya yaklaşır. Dua bu nedenle yabancının belirsiz çağrısı değil, evladın “Abba, Baba” diye seslenmesidir.
Ayrıca evlat edinilme bireysel bir ayrıcalıkla sınırlı değildir. Sonuç olarak aynı Baba’ya ait olanlar birbirine kardeş olur. Mesih’le birlik, kiliseyle bağın isteğe bağlı bir ek olmadığını gösterir. 1. Korintliler 12:12–27’de Mesih’in bedeni benzetmesi, farklı armağanlara sahip imanlıların birbirine ihtiyaç duyduğunu anlatır.
Kutsallaşma ve Mesih’le birlik
Öncelikle Mesih’le birlik, kutsallaşmanın da kaynağıdır. Romalılar 6, imanlının Mesih’in ölümü ve dirilişiyle birleştiğini, bu yüzden günahın egemenliği altında yaşamaya devam etmemesi gerektiğini öğretir. Bu nedenle Pavlus’un mantığı şudur: “Kendini değiştir ki Mesih’e ait olasın” değil; “Mesih’e ait olduğun için yeni kimliğine uygun yaşa.”
Bu, çabanın gereksiz olduğu anlamına gelmez. Ayrıca Filipililer 2:12–13, imanlıları kurtuluşlarının sonuçlarını yaşamaya çağırırken, onlarda isteği ve eylemi meydana getirenin Tanrı olduğunu da söyler. Kutsallaşma ne pasif bekleyiştir ne de Tanrı’dan bağımsız bir öz geliştirme projesidir. Kutsal Ruh’un gücüyle, lütfa karşılık veren etkin itaattir.
Yuhanna 15’teki asma ve dallar benzetmesi bu ilişkiyi açıklar. Dal, asmaya bağlı kalmadan meyve veremez. Aynı şekilde Hristiyan yaşamının meyvesi Mesih’ten bağımsız üretilmez. Dua, Kutsal Kitap, Rab’bin Sofrası, kilise kardeşliği ve itaat Mesih’in lütfunu hak etme yöntemleri değildir; Tanrı bu yollarla O’na bağlı yaşamımızı besler.
Acı ve Mesih’le birlik
Öte yandan Mesih’le birlik yalnızca zafer ve bereket dili üretmez. Filipililer 3:10, Mesih’i tanımayı O’nun diriliş gücüne ve acılarına ortak olmakla birlikte anlar. Romalılar 8:17, Mesih’le birlikte yüceltilmek için O’nunla birlikte acı çekmekten söz eder. Bu metinler her acının doğrudan iman uğruna yaşandığını söylemez; fakat Mesih’e ait kişinin acısının O’ndan kopuk olmadığını gösterir.
Bununla birlikte Mesih acıya yabancı değildir. İmanlı acı içindeyken kendisini yalnızca güçlü bir örneğe benzetmeye çalışmaz; çarmıha gerilmiş ve dirilmiş Rab’be aittir. Bu birlik acıyı otomatik olarak açıklamaz; fakat acı çekene Tanrı’nın onu terk etmediğini ve ölümün son sözü söylemeyeceğini hatırlatır.
Gelecekteki diriliş umudu
Ayrıca Mesih’le birlik geleceğe uzanır. Pavlus, 1. Korintliler 15:20–23’te Mesih’i ölümden dirilenlerin ilk örneği diye tanıtır ve Tanrı’nın Mesih’e ait olanları O’nun gelişinde dirilteceğini bildirir. Koloseliler 3:1–4 de imanlının yaşamının Mesih’le birlikte Tanrı’da saklı olduğunu, Mesih göründüğünde onun da yücelik içinde görüneceğini söyler.
Bu umut ruhun bedenden kaçışını anlatmaz. İsa bedensel olarak dirildiği için O’na bağlı olanlar da yeni bir bedenle yaşamayı bekler. Mesih’in dirilişi yalnızca geçmişteki bir mucize değil, O’na ait olanların geleceğinin başlangıcıdır.
Kutsal Kitap Mesih’le birliği hangi imgelerle anlatır?
Öncelikle Mesih’le birlik tek bir benzetmeyle tüketilemeyecek kadar zengin bir gerçektir. Kutsal Kitap farklı yönlerini göstermek için birden fazla imge kullanır. Bu imgelerin her biri aynı gerçeği aydınlatır; fakat hiçbirini diğerlerinin yerine tek başına koymamak gerekir.
Asma ve dallar: Yuhanna 15’te İsa kendisini gerçek asma, öğrencilerini dallar olarak tanıtır. Dal yaşamını gövdeden alır ve bağlı kalmadan meyve veremez. Bu imge, Mesih’e bağımlılığı ve birliğin meyve veren niteliğini vurgular. İmanlı kendi ruhsal yaşamının kaynağı değildir.
Beden ve üyeler: Pavlus, 1. Korintliler 12 ile Efesliler 4’te Mesih’i bedenin başı, imanlıları ise bedenin üyeleri diye anlatır. Bu imge, Mesih’le birliğin aynı zamanda birbirimizle birlik oluşturduğunu gösterir. El, gözden bağımsız yaşayamaz; hiçbir imanlı da “Diğerlerine ihtiyacım yok” diyemez.
Evlilik: Efesliler 5:25–32 Mesih ile kilisenin ilişkisini evlilik bağıyla açıklar. İmgenin merkezi Mesih’in kendisini kilise için vermesi, onu sevmesi ve kutsal kılmasıdır. Bu benzetme birlik içindeki antlaşma sadakatini ve kendini veren sevgiyi öne çıkarır.
Yapı ve temel: Efesliler 2:19–22’de Tanrı, imanlıları Mesih’in köşe taşı olduğu bir tapınak yapısında birlikte kurar. Burada birlik yalnızca içsel deneyim değil, Tanrı’nın yaşadığı topluluğun parçası olmaktır. Taşlar birbirinden kopuk değil, aynı yapı içinde yerli yerindedir.
Giysi: Pavlus, Galatyalılar 3:27’de vaftizle Mesih’e bağlananların “Mesih’i giydiğini” söyler. Koloseliler 3 de yeni insanın karakterini giyinme diliyle anlatır. Bu imge, Mesih’e ait kimliğin görünür davranışa yansımasını vurgular.
Bu benzetmeleri birlikte okuduğumuzda Mesih’le birliğin kişisel ve toplumsal, hukuki ve yaşamsal, şimdiki ve geleceğe dönük yönlerini görürüz.
Mesih’le birlik ve Kutsal Kitap’taki “katılma” dili
Ayrıca Yeni Antlaşma yalnızca “Mesih’te” olmaktan değil, Mesih’e “katılmaktan” da söz eder. Pavlus, 1. Korintliler 10:16’da Rab’bin Sofrası’ndaki kâseyi Mesih’in kanına, ekmeği ise Mesih’in bedenine paydaşlık diye adlandırır. 2. Petrus 1:4 imanlıların tanrısal özyapıya ortak olmalarından söz eder. Bu ifadeler dikkatli açıklanmalıdır.
Ancak Mesih’e katılmak, insanın ilahi özün bir parçası haline gelmesi değildir. Tanrı Tanrı, yaratılan insan ise insan olarak kalır. Tanrı imanlıyı lütufla kendi yaşam veren etkinliğine, kutsallığına ve gelecekteki yüceliğine ortak eder. Batı geleneğinde bu gerçek sıklıkla Mesih’le birlik ve evlat edinilme diliyle; Doğu geleneğinde ise theosis ya da tanrısal yaşama katılma diliyle açıklanmıştır. Kavramlar arasında farklı vurgular olsa da tarihsel Hristiyan öğreti Yaratan ile yaratılanın öz bakımından karışmasını reddeder.
Bu ayrım ruhsal gururu önler. Mesih’le birlik insana bağımsız tanrısal güç vermez. Tam tersine imanlının yaşamını baştan sona Tanrı’nın verdiği bir armağan olarak gösterir. Pavlus, “Artık ben yaşamıyorum, Mesih bende yaşıyor” derken kendi kişiliğinin yok olduğunu söylemez; yaşamının yeni merkezinin ve belirleyici bağlılığının Mesih olduğunu anlatır (Galatyalılar 2:20).
Sonuç olarak katılma dili aynı zamanda kurtuluşun yalnızca dışsal bir statü değişikliği olmadığını gösterir. Tanrı günahkârı doğru ilan ederken onu değişmeden bırakmaz. Kutsal Ruh aracılığıyla Mesih’in yaşamı imanlıda meyve verir. Fakat içsel dönüşüm Tanrı’nın kabulünün temeli değildir; Tanrı bizi Mesih’te kabul ettiği için ortaya çıkar.
Vaftiz ve Rab’bin Sofrası Mesih’le birlikle nasıl ilişkilidir?
Öncelikle Romalılar 6:3–4, vaftizi Mesih’in ölümü ve dirilişiyle bağlantılı olarak anlatır. Pavlus, Galatyalılar 3:27’de vaftizle Mesih’e bağlananların Mesih’i giydiğini söyler. Hristiyan gelenekleri vaftizin lütufla ilişkisini farklı biçimlerde açıklasa da, Yeni Antlaşma vaftizi Mesih’e ait oluşun kamusal ve antlaşmasal işareti olarak sunar.
Vaftiz suyun kendisine mekanik bir güç yüklemek değildir. Aynı zamanda yalnızca kişinin kendi duygularını sergilediği sıradan bir sembol de değildir. Mesih’in buyruğuna dayanan vaftiz, Müjde’nin görünür ilanıdır: Eski yaşamın ölümünü, Mesih’le yeni yaşamı ve imanlının Mesih’in bedenine dahil oluşunu gösterir.
Ayrıca Rab’bin Sofrası da Mesih’le paydaşlığı besleyen görünür Sözdür. Bununla birlikte ekmek ve kâse Mesih’in bir kez tamamladığı kurbanı tekrarlamaz. İmanlıların O’nun ölümünü anmasını, Müjde’yi birlikte ilan etmesini ve imanla Mesih’ten beslenmesini sağlar. 1. Korintliler 10:17, tek ekmeğe katılan birçok kişinin tek beden olduğunu söyler; Sofra, Mesih’le birlik ile kilise birliğini birlikte görünür kılar.
Bu uygulamalar bireysel maneviyatın ötesine geçer. Kişi vaftizle görünür topluluğa katılır; Rab’bin Sofrası’na katılanlar da aynı Rab’be ait olduklarını ilan eder. Bu nedenle Pavlus, 1. Korintliler 11’de topluluk içindeki ayrımcılığı ve bencilliği Sofra’nın anlamına aykırı sayar.
Mesih’le birlik kurtuluş güvencesini nasıl etkiler?
Öncelikle kurtuluş güvencesi yalnızca “Bir tarihte doğru duayı söyledim mi?” sorusuna bağlandığında kırılgan hale gelebilir. Mesih’le birlik, güvenceyi öncelikle Mesih’in karakterine ve tamamlanmış işine yerleştirir. İmanlının umudu kendi imanının kusursuzluğunda değil, bağlandığı Kurtarıcı’nın yeterliliğindedir.
Ayrıca Romalılar 8:31–39, Tanrı’nın seçtiklerini suçlayacak hiçbir gücün son söz sahibi olamayacağını söyler; çünkü Mesih ölmüş, dirilmiş ve aracılık etmektedir. Koloseliler 3:3’te imanlının yaşamı Mesih’le birlikte Tanrı’da saklıdır. Bu güvence kişinin kendine güvenmesi değil, Mesih’e güvenmesidir.
Yine de güvence ruhsal ilgisizliğe dönüşmemelidir. Kutsal Kitap imanlıları kendilerini sınamaya, imanda kalmaya ve günahla mücadele etmeye çağırır. Bu uyarılar Mesih’in yeterliliğiyle çelişmez; Tanrı’nın halkını sonuna kadar korumak için kullandığı araçlardır. Gerçek birlik meyve verir, fakat meyvenin farklı zamanlarda ve kişilerde aynı hızda görünmesi beklenmez.
Son olarak, kendi ruhsal durumunu değerlendirirken yalnızca duygulara bakmak yanıltıcı olabilir. İmanlı bazen Tanrı’nın yakınlığını güçlü biçimde hisseder, bazen de kuraklık yaşar. Mesih’le birlik duyguların değişkenliğinden daha nesnel bir gerçektir. Güvence, Tanrı’nın vaadine bakmak, Mesih’e yeniden güvenmek ve Ruh’un yaşamda oluşturduğu tövbe, sevgi ve itaat belirtilerini alçakgönüllülükle görmekle güçlenir.
Mesih’le birlik ve gündelik kimlik
Öncelikle modern insan kimliğini meslek, başarı, ilişki durumu, siyasi aidiyet, görünüş ya da başkalarının onayı üzerinden kurabilir. Bu alanların bazıları önemli ve değerlidir; fakat hiçbiri insanın bütün ağırlığını taşıyamaz. İnsan işini kaybeder, insanlar başarıyı unutur, ilişkiler değişir ve toplumsal onay hızla tersine döner.
Böylece Mesih’le birlik, “Ben kimim?” sorusuna daha kalıcı bir temel verir. Mesih imanlıyı bağışlar; Tanrı onu evlat edinir, Ruh onda yaşar ve ona yeni yaratılış umudu verir. Bu kimlik insanın geçmişini inkâr etmez; geçmişin son sözü söylemesini reddeder.[4]
Ayrıca bu gerçek ilişkileri de dönüştürür. Tanrı’nın Mesih’te kabul ettiği kişi başkalarının onayını kazanmak için sürekli rol yapmak zorunda değildir. Kendisine yapılan yanlışı küçümsemeden bağışlamaya yönelebilir; çünkü kendi bağışlanması Mesih’te köklenmiştir. Başkasının armağanını tehdit olarak görmek yerine aynı bedenin yararı olarak görebilir.
Sonuç olarak Mesih’le birlik aynı zamanda bedenimize ve işimize bakışımızı etkiler. İmanlı bedenini günahkâr arzuların aracına dönüştürmek zorunda değildir; onu doğruluğun hizmetine sunar (Romalılar 6:12–14). Ayrıca sıradan emek de Rab için hizmete dönüşür (Koloseliler 3:23–24). Kurtuluş günlük yaşamdan kaçış değil, bütün yaşamın Mesih’e ait hale gelmesidir.
Ruhsal alışkanlıklar Mesih’le birliği oluşturur mu?
Öncelikle dua, Kutsal Kitap okuma, oruç, ibadet ve kardeşlik Mesih’le birliği satın almaz. Tanrı imanlıyı bu uygulamalardaki başarısına göre Mesih’e kabul etmez. Birlik, Tanrı’nın lütufla sunduğu ve insanın imanla aldığı kurtarıcı bağdır. Ruhsal alışkanlıklar bu bağı üretmekten çok, Mesih’e bağlı yaşamın içinde lütfu almaya ve karşılık vermeye hizmet eder.
Bu ayrımı gözden kaçırdığımızda ruhsal disiplinler performans ölçüsüne dönüşür. Kişi dua süresini, okuduğu bölüm sayısını ya da hizmet yoğunluğunu Tanrı’nın sevgisini hak etmenin yolu gibi görebilir. Bu nedenle başarılı hissettiğinde gurura, aksadığında umutsuzluğa düşer. Müjde ise önce Tanrı’nın bizi Mesih’te kabul ettiğini, ardından bu kabulden doğan şükranla yaşamaya çağırdığını bildirir.
Öte yandan “Mesih’teyim, hiçbir uygulamaya ihtiyacım yok” demek de birliğin doğasına aykırıdır. Nitekim dal asmaya bağlı olduğu için yaşam özsuyunu alır. İmanlı da Mesih’in Sözü’nde kalma, dua etme ve topluluk içinde yaşama çağrısını alır. Tanrı bu sıradan araçlar aracılığıyla imanımızı besler ve karakterimizi biçimlendirir.
Son olarak ruhsal alışkanlıkların amacı kendimize bakmayı çoğaltmak değil, dikkatimizi Mesih’e çevirmektir. Örneğin Kutsal Kitap’ta O’nun kimliğini ve vaatlerini görürüz; duada ihtiyaçlarımızı O’na getiririz; toplulukta O’nun bedeninin üyeleriyle birlikte yaşarız; Sofra’da O’nun ölümünü ilan ederiz. Böylece Mesih’teki yeni yaşam ruhsal büyümeyi besler; büyüme bağımsız bir “daha iyi ben” projesi olmaktan çıkar.
Sonuç
Sonuç olarak Mesih’le birlik, imanlının Kutsal Ruh aracılığıyla Mesih’e bağlanması ve kurtuluşun bütün armağanlarını O’nda almasıdır. Aklanma, evlat edinilme, kutsallaşma, kilise birliği ve diriliş umudu birbirinden kopuk yararlar değildir; Mesih’teki tek kurtuluş bu armağanların hepsini kapsar.[5]
Dolayısıyla bu öğreti Hristiyan yaşamını iki tehlikeden korur. Bir yanda kurtuluşu kişinin ruhsal performansına bağlamayı, diğer yanda lütfu değişmeyen bir yaşamın bahanesi yapmayı reddeder. Tanrı imanlıyı Mesih’e ait olduğu için kabul eder ve aynı nedenle yenilenmeye çağırır. Hristiyanlığın merkezi yalnızca Mesih’ten bir şey almak değil, Mesih’in kendisine sahip olmak ve O’nda yaşamaktır.
İlgili yazılar
Kaynakça
- Kutsal Kitap. Yuhanna 15:1–11; Romalılar 5–8; 1. Korintliler 10–12; Efesliler 1–2; Koloseliler 3:1–4. Kutsal Kitap Yeni Çeviri. İstanbul: Kitabı Mukaddes Şirketi; 2001, 2008.
- Campbell CR. Paul and Union with Christ: An Exegetical and Theological Study. Grand Rapids (MI): Zondervan Academic; 2012.
- Macaskill G. Union with Christ in the New Testament. Oxford: Oxford University Press; 2013. doi:10.1093/acprof:oso/9780199684298.001.0001.
- Billings JT. Union with Christ: Reframing Theology and Ministry for the Church. Grand Rapids (MI): Baker Academic; 2011.
- Murray J. Redemption Accomplished and Applied. Grand Rapids (MI): Eerdmans; 2015. Originally published 1955.