Hristiyan İnancında İsa Mesih: Tanrı’nın Oğlu ve Kurtarıcı

Makaleler, Tanrı, İman, İsa Mesih

Yayın: Güncelleme:

Hristiyan inancında İsa Mesih, gerçek Tanrı ve gerçek insan olan kurtarıcı Rab’dir. Yeni Antlaşma O’nun yaşamına, ölümüne ve dirilişine tanıklık eder. Tanrı’nın Oğlu unvanı biyolojik bir ilişkiyi anlatmaz; Mesih’in Baba’yla benzersiz ilişkisiyle ilgilidir. Bu yazı, Kutsal Kitap’ın tanıklığını tarihsel teolojik açıklama ve pastoral uygulamadan ayırarak bu inancı ele alır. [1]

İsa Mesih'in İsminin Anlamı

Matta 1:21, İsa’nın adını halkını günahlarından kurtarma göreviyle açıklar. Mesih ise bir soyadı değil, meshedilmiş olan anlamını taşıyan unvandır. Dolayısıyla bu unvanı yalnız dilbilgisel bir tanımla açıklamak yeterli olmaz; İsa’nın kimliği ve yaptığı işlerle birlikte öğreniriz. [1]

Eski Antlaşma, Tanrı’nın kurtarıcı işi ve egemenliği hakkında vaatler aktarır. Hristiyanlar bu vaatleri İsa’nın yaşamı ve işiyle birlikte okur. Böylece Mesih unvanını yalnız siyasi bir beklentiye indirgemeyiz. Elçilerin İşleri 11:26, öğrencilerin ilk kez Antakya’da Hristiyan adını aldığını bildirir. Bu ad, topluluğun Mesih’e bağlılığını anlatır. [1]

İsa Mesih'in İki Doğası: Tamamen Tanrı, Tamamen İnsan

Hristiyan teolojisinin en temel ve ayırt edici inançlarından biri, İsa Mesih'in iki doğasını aynı anda taşıdığıdır.

Gerçek Tanrı

Hristiyanlar İsa’yı üstün bir ahlak öğretmeni olarak tanır; aynı zamanda Oğul’un tanrısal kimliğini kabul eder. Bu, Baba ve Oğul’un aynı kişi olduğunu söylemek değildir. Örneğin bu inancı destekleyen bazı noktalar şunlardır:

Yaratılıştaki Rolü: Kutsal Kitap, "Her şey O'nun (Tanrı Sözü/İsa'nın) aracılığıyla yaratıldı, yaratılan hiçbir şey O'nsuz yaratılmadı" der (Yuhanna 1:3).

Günahları Bağışlaması: İsa, bir insanın günahlarını bağışlayabilme yetkisini gösterdi (Markos 2:5-7). Anlatıda din bilginleri, Tanrı dışında kimin günahları bağışlayabileceğini sorar. İsa ise İnsanoğlu’nun bağışlama yetkisini şifa işaretiyle birlikte gösterir. Dolayısıyla tartışmanın akışını, bu yetki iddiasıyla birlikte incelemek gerekir. [1]

Kendisi Hakkındaki İfadeleri: İsa, "Ben ve Baba biriz" (Yuhanna 10:30) ve "Yol, gerçek ve yaşam Ben'im. Benim aracılığım olmadan Baba'ya kimse gelemez" (Yuhanna 14:6) gibi ifadelerle kendisini Tanrı ile aynı düzeyde konumlandırmıştır.

Gerçek insan

Aynı zamanda, Hristiyanlar İsa'nın gerçek ve tam bir insan olduğuna da inanırlar.

Gerçek yaşamı: Örneğin Nasıra’da bir aile içinde büyüdü, fiziksel ihtiyaçları ve duyguları vardı.

Acı Çekti ve Öldü: Romalı askerler O’nu çarmıha gerdi; İsa gerçek fiziksel acı çekti ve öldü. Bu nedenle insanlığını yalnız görünüş olarak düşünmeyiz. [1]

Neden Bu Kadar Önemli?

Protestan teoloji, Mesih’in kimliğini kurtarıcı işiyle birlikte açıklar. Aşağıdaki ifadeler, farklı ayetlerin teolojik sentezini sunar; tek bir ayetin doğrudan kelimeleri değildir:

Bu yaklaşıma göre, gerçek Tanrı olan Mesih’in kurbanı benzersiz değer taşır; O ölümü yener.

Ayrıca gerçek insan olan Mesih, insanlık adına hareket eder, insanın acısını anlar ve insanlara örnek bir yaşam sunar.

İsa Mesih'in Görevi: Üç Temel Rol

Böylece İsa’nın kimliği, yaptığı işlerle (göreviyle) ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. Protestan teoloji bu işi genellikle üç görev üzerinden açıklar:

Peygamber: Tanrı'nın nihai Sözü'dür. Sadece Tanrı'nın mesajını iletmekle kalmamış, bizzat Tanrı'nın kendisini insanlara göstermiştir. O, yaşayan mesajdır.

Kâhin: İnsanlarla Tanrı arasında aracılık yapar. Kendisini günahların bağışlanması için kusursuz bir kurban olarak çarmıhta sunmuştur. Bu, Hristiyan inancındaki kefaret (Mesih’in günah karşısındaki kurtarıcı işi) öğretisinin merkezidir.

Kral: Dirilişi ve göğe yükselişiyle, tüm evrenin egemen Rab'bi olarak tahtta oturur. İnananların yaşamına hükmeder ve bir gün yargılayıcı ve nihai Kral olarak geri dönecektir.

İsa Mesih neden “Kurtarıcı” olarak anılır?

Hristiyanlığa göre insanlığın temel sorunu günahtır; yani Tanrı'dan ayrı düşmüşlük hali. Bu ayrılık, ölüm ve ruhsal boşluk getirir. İsa Mesih, bu sorunu çözmek için geldi:

Öncelikle mükemmel bir hayat yaşayarak Tanrı'nın standartlarını yerine getirdi.

Ardından çarmıhta ölerek, günahın cezasını kendi üzerine aldı ve insanlık adına bedel ödedi.

Böylece ölümden dirilerek, günah ve ölümün gücünü yendi ve ona iman edenlere yeni ve sonsuz bir yaşam vaat etti.

“Tanrı’nın Oğlu” biyolojik bir ifade değildir

Hristiyan öğretisinde Oğul unvanı, Tanrı’nın biyolojik yolla çocuk sahibi olduğunu söylemez. Yeni Antlaşma’nın Mesih hakkında kullandığı dil, O’nun Baba’yla ilişkisini ve benzersiz kimliğini anlatır. Bu nedenle farklı inançlar arasında konuşurken önce Hristiyanların bu kavramı nasıl kullandığını açıklamak gerekir. Bir sözcüğe başka bir anlam yükleyip ardından o anlamı eleştirmek, gerçek görüşü değerlendirmek değildir. [1]

Yuhanna 1:1–18, Söz’ü hem Tanrı’yla ilişkisi hem tanrısal kimliğiyle tanıtır. Ardından Söz’ün insan olmasını anlatır. Dolayısıyla metnin bir bölümünü alıp diğerini dışarıda bırakamayız. Hristiyan Üçlübirlik öğretisi, bu tanıklığı Baba, Oğul ve Kutsal Ruh hakkındaki diğer metinlerle birlikte açıklar. Bununla birlikte bu sentez ile tek bir ayetin kelimeleri aynı tür açıklama değildir.

Oğul’un Baba’yla ilişkisi, Baba ile Oğul’un aynı kişi olduğu anlamına da gelmez. Yuhanna’da İsa’nın Baba’ya dua etmesi ve O’nunla konuşması önem taşır. Aynı zamanda yazar Mesih’in tanrısal kimliğine tanıklık eder. Bu iki yönü birlikte okumak gerekir. Birini korumak için diğerini silmek, metnin tanıklığını daraltır. [1]

Yuhanna ve Koloseliler’in tanıklığı

Yuhanna’nın başlangıcı, Söz’ün yaratılışla ilişkisini açıkça belirtir. Yazar O’nu daha sonra ortaya çıkmış sıradan bir öğretmen olarak sunmaz. Bununla birlikte İsa’nın gerçek tarihsel hayatı da önem taşır. Metin, tanrısal kimlik ile insan olmayı bir araya getirir. Bu nedenle İsa’nın yalnız sembolik bir fikir olduğunu söylemek, Hristiyan tanıklığını doğru aktarmak değildir. [1]

Koloseliler 1:15–20’deki “ilk doğan” ifadesini sonraki cümlelerden ayırarak yorumlamamalıyız. Paragraf yaratılışın Mesih’le ilişkisini, O’nun önceliğini ve barışmayı birlikte ele alır. Bir unvanın anlamını yalnız sözlükteki ilk karşılığından çıkarmak yeterli olmaz. Yazarın bu unvanı hangi iddialarla birlikte kullandığını öğrenmek gerekir. Böylece bir kelime, bütün paragrafın yerine geçmez.

Markos 2:1–12’de günahları bağışlama yetkisi hakkında bir tartışma yer alır. İsa’nın sözleri ile yaptığı şifa işi anlatıda birlikte anlam taşır. Hristiyan teolojisi, bu sahneyi Mesih’in kimliğiyle ilişkilendirir. Ancak tek bir ayrıntıyı bütün tartışmayı sonlandıran bağımsız bir slogan gibi kullanmayız. Olayın sorusu ve anlatının bütünü, yorumumuzun dayanağını oluşturur. [1]

Tek kişi ve iki doğa nasıl anlaşılır?

Bununla birlikte iki doğa öğretisi, İsa’nın iki ayrı kişi olduğunu söylemez. Aynı Mesih’in gerçek Tanrı ve gerçek insan olduğunu ifade eder. Tanrısal ve insansal doğalar birbirine karışıp üçüncü bir doğa oluşturmaz; ayrıca birbirinden kopmuş iki Mesih düşünmeyiz. Bu ayrım, O’nun insan yaşamını gerçek kabul ederken tanrısal kimliğini de korumayı amaçlar. Teolojik ifadelerin amacı budur.

Kadıköy Konsili’nin 451 tarihli iman tanımı, iki doğayı karıştırmadan ve tek Mesih’i bölmeden konuşmaya yönelir. Tanım, Yeni Antlaşma’nın yerine geçen yeni bir yaşam öyküsü değildir. Tarihsel bir teolojik açıklamadır. Bu nedenle önce Kutsal Kitap’taki tanıklığı okur, ardından açıklamanın hangi yanlış anlamaları önlemeye çalıştığını inceleriz. Kaynağın türünü bilmek, onu daha doğru kullanmamıza yardım eder. [2]

Calvin’in iki doğa hakkındaki bölümü de tek Mesih’in tanrısal ve insansal özelliklerini birbirine karıştırmadan ele alır. Bu, Reform teolojisinin tarihsel açıklamalarından biridir. Ancak bir yorumcuya başvurmak, onun bütün benzetmelerini kusursuz kabul etmek anlamına gelmez. Örneğin bir benzetme belirli bir noktayı açıklamaya yardım eder; fakat gerçeğin bütün yönlerini tek başına açıklamasını beklemeyin. [3]

İsa’nın insanlığı neden gerçek olmalı?

Luka 2, İsa’nın büyümesini anlatır. Müjdeler açlığını, yorgunluğunu ve acısını da aktarır. Müjde yazarları bu yaşantıları, gerçek insanlığın yerine geçen bir rol olarak anlatmaz. Dolayısıyla Mesih’in tanrısal kimliğine inanmak, insansal deneyimlerini önemsiz saymayı gerektirmez. Hristiyan öğretisi O’nun gerçek insanlığını korur. İnsanı kurtaran Mesih, insan yaşamına yalnız dışarıdan bakmış değildir. [1]

Aynı zamanda İsa’nın insanlığını kabul etmek, O’nun kimliğini yalnız bizim deneyimlerimize indirgemek değildir. Yeni Antlaşma O’nu kurtarıcı ve Rab olarak tanıtır. Bu nedenle Mesih’i yalnız güçlü duygular yaşayan bir insan örneği halinde açıklamak yetersiz kalır. Öğrencilik için örnek olması ile kurtarıcı işi birlikte önem taşır. Birini anlatırken diğerini dışarıda bırakmayız.

“İnsanoğlu” yalnız insan olmak mı demektir?

Daniel 7:13–14’te insanoğluna benzer figür, egemenlik ve yücelik bağlamında yer alır. Müjdelerde İsa’nın bu unvanı kullanmasını bu arka planla birlikte incelemek yararlıdır. Ancak unvanın geçtiği her cümleyi bağlamından bağımsız aynı kısa açıklamaya indirmemeliyiz. İsa’nın yetkisi, acısı ve gelecekteki yüceliği farklı sahnelerde öne çıkabilir. [1]

Bu nedenle bir unvan hakkında çalışma yaparken yalnız kelimenin anlamını değil, konuşmanın bütününü okuyun. İsa kime hitap ediyor, hangi soruya cevap veriyor, anlatı hangi olaya ilerliyor? Bu sorular, teolojik yorumun metne bağlı kalmasına yardım eder. Açık bir öğretiyi tanımak ile her ayrıntıyı kesinleştirmek aynı şey değildir.

Çarmıh ve diriliş neden ayrılmaz?

Yeni Antlaşma’da İsa’nın ölümü ve dirilişi, kurtuluş tanıklığının merkezindedir. Çarmıhı yalnız bir başarısızlık, dirilişi yalnız güzel bir umut simgesi olarak anlatmak Hristiyan öğretisini daraltır. Pavlus, 1. Korintliler 15:1–8’de bu olayları duyurduğu Müjde’nin içinde ele alır. Ayrıca sonraki ayetlerde dirilişin iman açısından önemini açıklar. [1]

Protestan yaklaşımda insanın Tanrı’yla barışması, Mesih’in kurtarıcı işine dayanır. İnsan iyi işlerle Mesih’in işini tamamlayan bir ücret ödemez. Bununla birlikte lütuf, insanın davranışının önemsiz olduğu anlamına gelmez. Efesliler 2:8–10, kurtuluş ile iyi işler arasındaki bağı birlikte ele alır. Böylece Mesih’e güvenmek ile sorumlu yaşamak birbirinden kopmaz.

Athanasius’un Beden Alma Üzerine eseri, yaratılış, insanın bozulmuşluğu ve Söz’ün insan olmasını birlikte tartışır. Erken Hristiyan bir yazarın Mesih’in kimliği ile kurtarıcı işini nasıl ilişkilendirdiğini gösterir. Ancak kaynağın tarihsel teolojik açıklama olduğunu belirtmek gerekir. Eserin kavramları, Kutsal Kitap ayetlerinin birebir başka dilde tekrarı değildir. [4]

Peygamber, kâhin ve kral

Mesih’in üç görevi, Protestan teolojinin O’nun işini açıklamak için başvurduğu bir çerçevedir. Ancak bu görevleri birbirinden bağımsız üç kişi gibi düşünmeyiz. Aynı Mesih Tanrı’yı tanıtır, insanla Tanrı arasındaki aracılık görevini yerine getirir ve Rab olarak hükmeder. Çerçevenin amacı, Yeni Antlaşma’daki farklı tanıklıkları bütünlük içinde düşünmektir. [3]

Westminster İman Açıklaması’nın sekizinci bölümü, aracılık görevini bu teolojik çerçevede açıklar. Bu kaynak Reform geleneğinin kendi öğretisini ifade eder. Ancak bütün Hristiyan geleneklerin aynı düzen veya aynı terimlerle konuştuğunu varsaymayız. Kendi Protestan yaklaşımımızı açıkça belirtirken diğer geleneklerin açıklamalarını da onların kaynaklarından öğrenmeye açık olabiliriz. [5]

Gündelik uygulamada Mesih’in peygamberlik görevi, O’nun sözünü dinlemeyi düşündürür. Kâhinlik görevi, Tanrı’ya yaklaşmamızın kişisel başarımıza dayanmadığını hatırlatır. Krallık görevi ise hayatımızın kararlarında O’na bağlılığı gündeme getirir. Bunlar pastoral uygulama örnekleridir. Bu görevlerden çıkardığımız kişisel kararları, doğrudan herkes için bağlayıcı bir ayet buyruğu gibi sunmayalım.

Mesih’e iman etmek günlük yaşamda neyi değiştirir?

Dolayısıyla iman, yalnız Mesih hakkında doğru cümleleri ezberlemek değildir. Ancak doğru tanıklık da önemsiz değildir. Kime güvendiğimizi ve hangi kurtuluş iddiasını kabul ettiğimizi öğrenmek gerekir. Ardından bu bağlılığın düşünce, ilişki ve davranışlarımıza nasıl yön verdiğini değerlendirebiliriz. Böylece bilgi ile yaşamı birbirinden koparmak yerine aralarındaki bağı dikkatle kurarız.

Örneğin Mesih’in lütfuna güvenmek, yanlışını sürekli saklamak zorunda olmadığını hatırlatabilir. Birine zarar verdiğinde bunu kabul edebilir ve uygun onarım arayabilirsin. Bununla birlikte bağışlama hakkında konuşmak, sorumluluğun bütünüyle sona erdiğini söylemek değildir. Ayrıca zararın sonuçlarını ve insanların ihtiyaçlarını dikkate alalım. Lütuf ile doğruluk birlikte önem taşır.

Mesih’in örneğini izlemek de bütün insanlara aynı davranışı uygulamak anlamına gelmez. Bazen dinlemek, bazen doğruyu açıkça söylemek, bazen uygun bir yardım sunmak gerekir. İsa’nın belirli bir kişiye yaklaşımını kendi bağlamında okuyun. Ardından hangi temel ilkeyi kendi koşullarınızda değerlendirebileceğinizi düşünün. Bir olayın bütün ayrıntılarını kopyalamak, bağlamlı uygulamayla aynı değildir.

Ayrıca Mesih’e iman, bu hayatta bütün zorlukların ortadan kalkacağı garantisi değildir. Yeni Antlaşma, umutla birlikte acı ve sadakati de ele alır. Bu nedenle bir kişinin hastalığını, kaybını veya yoksulluğunu hemen iman eksikliğiyle açıklamayız. Teolojik teselli, insanın gerçek durumunu küçümsememelidir. Pastoral destek de kişinin ihtiyaç duyduğu diğer yardımların yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

İsa’ya “Mesih” demek bir soyadı kullanmak mıdır?

Hayır. Mesih, kişinin aile adından çok bir unvandır. Tanrı’nın kurtarıcı işiyle ve Tanrı’nın vaat ettiği kral beklentisiyle bağlantılıdır. Bununla birlikte Müjdelerin bu beklentileri nasıl açıkladığını öğrenmek gerekir. İnsanların güçlü bir siyasi kurtarıcı beklentisi ile İsa’nın çarmıha giden hizmeti arasında bir gerilimle karşılaşabiliriz. Unvanın anlamı, anlatı içinde yaptığı işle birlikte açıklık kazanır. [1]

İsa’nın sözleri ile kişisel hislerimi nasıl ayırırım?

Önce ilgili metni açın ve ne söylediğini okuyun. Ardından kendi durumunuzla kurduğunuz bağlantıyı bir uygulama olarak belirtin. İçinizde güçlü bir istek olması, onun herkes için Tanrı’nın açık buyruğu olduğunu göstermez. Ayrıca önemli bir kararı yalnız kişisel çağrışımla temellendirmemek yararlıdır. Metni, sorumlulukları ve güvenilir öğütleri birlikte değerlendirerek daha dikkatli bir karar verebilirsiniz.

Farklı inançtan biriyle İsa hakkında nasıl konuşulur?

Kendi inancınızı açık ve saygılı bir dille anlatın. Ancak diğer kişinin İsa hakkında ne düşündüğünü varsaymayın; önce sorun. Örneğin farklı gelenekler bir unvanı aynı biçimde açıklamayabilir. Ayrıca karşıdakinin görüşünü kabul etmediğiniz bir anlamla yeniden tanımlamayın. İnsanların inandığı iddiaları doğru aktarmak, görüş ayrılığına rağmen dürüst bir konuşma yürütmenin temelidir.

İsa’yı tanımaya hangi metinden başlayabilirim?

Bir Müjde’yi baştan sona okumak iyi bir başlangıçtır. Markos kısa bir anlatı akışı sunar; Yuhanna ise Mesih’in kimliği ve iman çağrısına belirgin biçimde yönelir. Ancak bunlar birbirine rakip tanıklıklar değildir. Önce her kitabı kendi düzeninde okuyabilir, daha sonra benzer sahneleri karşılaştırabilirsiniz. Başlangıç için İncil okuma rehberine başvurabilirsiniz.

Bir iman açıklaması ne işe yarar?

İman açıklaması, bir topluluğun temel öğretisini düzenli biçimde ifade eder. Örneğin topluluk, iman açıklamasını yanlış anlamaları gidermek ve ortak dili öğrenmek için kullanır. Ancak açıklamanın dayandığı Kutsal Kitap tanıklığını da okuyun. Ayrıca tarihsel metnin hangi geleneği ve hangi tartışmayı temsil ettiğini öğrenmek gerekir. Kısa bir açıklama, bütün araştırma ve öğrenmenin yerine geçen bir metin değildir.

Kurtuluş ile iyi davranış arasında nasıl ilişki kurulur?

Efesliler 2:8–10, kurtuluşu Tanrı’nın lütfuyla açıklar; aynı bölüm iyi işlere yönelik yaşamı da ele alır. Bu nedenle metni yalnız bir tarafını vurgulayarak okumak doğru olmaz. İnsan iyilikle Mesih’in işini satın almaz. Bununla birlikte O’na bağlılık, komşunun iyiliğini gözeten davranışta karşılık bulabilir. Lütuf, sorumluluğu gereksiz sayan bir gerekçe oluşturmaz. [1]

Bir örnek olarak yanlış davranışını kabul eden kişi, yalnız özür dilemekle bütün sonuçların ortadan kalktığını varsaymamalıdır. Bu nedenle zararı onarmak, adaleti gözetmek ve güven ilişkisini yeniden incelemek için somut adımlar düşünün. Mesih’in bağışlamasına güvenmek, zarar gören kişinin ihtiyacını küçümsemeyi gerektirmez. Pastoral uygulamada hem bağışlanma umudunu hem gerçek sorumluluğu açıkça söylemek önemlidir. Dolayısıyla iki konuyu birbirinin yerine koymamak gerekir.

Mesih’in kurtarıcılığı neden yalnız bir duygu değildir?

Bir insan inancı hakkında sevinç veya huzur yaşayabilir. Ancak Hristiyan tanıklığı yalnız bu duygulara dayanmaz. Yeni Antlaşma belirli bir kişinin yaşamına, ölümüne ve dirilişine ilişkin iddialar sunar. Bu nedenle Mesih hakkındaki bilgiyi araştırmak ile kişisel deneyimi anlatmak farklı görevlerdir. Deneyimimizi paylaşabiliriz; fakat onu herkes için tek ve zorunlu bir kanıt gibi sunmamalıyız.

Duygular değiştiğinde metni okumaya ve sorular sormaya devam edebiliriz. İmanlı kişinin her gün aynı yoğun sevinci hissetmesi gerektiğini vaat etmeyiz. Ayrıca uzun süren sıkıntıyı yalnız ruhsal bir başarısızlık olarak açıklamak doğru değildir. Bununla birlikte teolojik destek, kişinin yaşadığı durumu dinlemeye ve uygun yardım imkânlarını düşünmeye alan açabilir. Mesih’i tanımak, insanın bütün sorularını kısa bir cümleyle kapatmayı gerektirmez.

Sonuç

Hristiyan inancında İsa Mesih, sıradan bir din kurucusu değildir. O, hem tarihsel bir şahsiyet hem de imanın merkezidir. Hristiyanlar için O, hem yaratıcı hem kurtarıcı, hem efendi hem dosttur. "İsa sizin için kimdir?" sorusu, Hristiyan teolojisinde en merkezi soru olarak kalır ve kişinin verdiği yanıt, inanç dünyasına ve yaşamına yön verir.

Kaynakça

  1. Kitabı Mukaddes Şirketi; The Translation Trust / Yeni Yaşam Yayınları. Kutsal Kitap Yeni Çeviri 2001, 2008 [Internet]. Matta 1; Markos 2; Luka 2, 23; Elçilerin İşleri 11; Yuhanna 1, 10, 14; Koloseliler 1; 1. Korintliler 15; Efesliler 2; Daniel 7 [erişim 6 Ekim 2026]. Erişim: https://www.bible.com/tr/bible/170/JHN.1.TCL02
  2. Council of Chalcedon. Definition concerning the two natures of Christ [Internet]. 451. EWTN [erişim 6 Ekim 2026]. Erişim: https://www.ewtn.com/catholicism/library/definition-on-the-two-natures-of-christ-1454
  3. Calvin J. Institutes of the Christian religion [Internet]. Kitap II, bölümler 14–15. Christian Classics Ethereal Library [erişim 6 Ekim 2026]. Erişim: https://www.ccel.org/ccel/calvin/institutes.iv.xv.html
  4. Athanasius. On the incarnation of the Word [Internet]. Bölüm 1: Creation and the fall. Christian Classics Ethereal Library [erişim 6 Ekim 2026]. Erişim: https://www.ccel.org/ccel/athanasius/incarnation.ii.html
  5. Westminster Assembly. Westminster Confession of Faith [Internet]. Bölüm VIII. Christian Classics Ethereal Library [erişim 6 Ekim 2026]. Erişim: https://www.ccel.org/creeds/westminster.htm

Etiketler:   

Bir yanıt yazın