Koyunlar Çobanın Sesini İşitirler – Yuhanna 10:1–10 Vaaz Notu

Makaleler, İman, İsa Mesih

Yayın: Güncelleme:

Yuhanna 10:1–10’da çobanın sesi, İsa Mesih’i tanıma ve O’nu izleme ilişkisini anlatır. Bu, her iç düşüncenin Tanrı’dan geldiğini varsaymak veya bir kilise önderinin bütün sözlerine sorgusuz uymak değildir. İsa, kendisini yaşam veren kapı olarak açıklar. Öğrencinin güveni bir insanın kişiliğine değil, Mesih’in kimliğine ve sözüne dayanır. [1]

Güven hakkında düşündüğümüzde tanıdık bir sesin önemini hatırlayabiliriz. Çocukluğumda annemin yanında olmak bana güven verirdi. Kendi odamda uyumaya alışırken bazen gece uyanıp ağlardım. Annem başka odadan buradayım diye seslenince onu tanır ve sakinleşirdim. Bu hatıra, tanımanın önemini düşünmeme yardımcı olur. Ancak gündelik bir örnek, İsa’nın kurtarıcı rolünün bütün ayrıntılarını açıklamaz.

Bu vaaz notunda metnin iki resmini inceleyeceğiz: Çoban ve koyunlar arasındaki ilişki, ardından İsa’nın kendisini kapı olarak açıklaması. Sonra öğretinin bugünkü iman yaşamına nasıl uygulanabileceğini düşüneceğiz. Özellikle güven, önderlik, yanlış öğreti ve bol yaşam hakkında konuşurken Kutsal Kitap’ın açık sözleriyle geliştirdiğimiz pastoral uygulamaları birbirinden ayıracağız.

Yuhanna 9 ile bağlantıyı görmek

İyileşen adam ve yaşanan çatışma

Onuncu bölümün öncesinde Yuhanna, İsa’nın doğuştan kör bir adamı iyileştirmesini anlatır. Dini önderler adamın yaşadığı değişimi sorgular, sonunda onu dışarı atarlar; İsa ise onu bulup onunla konuşur. Dolayısıyla çoban ve kapı hakkındaki sözler, insanlara nasıl davranıldığı sorusundan tamamen ayrı bir örnek değildir. Önceki anlatıdaki çatışma, sonraki öğretinin bağlamını anlamaya yardımcı olur. [1]

Bununla birlikte anlatıdaki belirli kişilerin davranışlarını bütün Yahudiler hakkında değişmez bir hükme dönüştürmeyelim. Yuhanna 9’un kendisi de tepkiler arasında farklılık olduğunu belirtir. Kutsal Kitap’taki bir çatışmayı bugünkü bir topluluğu topluca suçlamak için kullanmak doğru değildir. Metni dikkatle okumak, hem dini önderliği sorgulama imkânını hem de genellemeden kaçınma sorumluluğunu birlikte taşır.

Ryle’ın açıklaması da dokuzuncu bölüm ile onuncu bölüm arasındaki yakın bağlantıyı vurgular. [2] Bu, mecazı yalnızca hoş bir doğa görüntüsü gibi okumamamıza yardımcı olur. Bir insanın gerçeği anlatmasına rağmen dışlanması ve İsa’nın onunla ilgilenmesi, önderliğin insanları nasıl etkilediği üzerinde düşünmemizi sağlar. İsa’nın sözleri hem güven hem de ayırt etme çağrısı taşır.

Unvan doğru önderliği tek başına göstermez

Bir kişinin dini bir unvanı bulunması, her davranışının ve her açıklamasının doğru olduğunu göstermez. Calvin’in bu bölüme ilişkin yorumunda da dış görünüş ve iddia ile gerçek öğreti arasındaki ayrım öne çıkar. [3] Böylece okuyucu, yalnızca birinin güçlü veya saygın görünmesine dayanarak bütün değerlendirmesini ona teslim etmemeyi öğrenebilir.

Bu uyarı yalnızca metindeki eski önderlere yöneltilerek bitirilemez. Bizim topluluklarımızda da öğretinin doğruluğu ve hizmetin niteliği önemlidir. Kişinin adı, eğitimi veya takipçi sayısı hakkında bilgi edinmenin yararı vardır; fakat bu bilgiler hesap verebilirliğin yerine geçmez. Bir önderi dinlemek mümkündür, ancak onun görüşünü Mesih’in yanılmaz sözüyle aynı düzeye koymak doğru değildir.

Birinci ile altıncı ayetler: Çoban ve sürü

Kapıdan girmek neyi düşündürür?

İsa’nın ilk resminde koyun ağılına giriş yolu önem taşır. İsa, kapıdan gelen çoban ile başka yoldan gelen hırsızı karşılaştırır. Bu, meşru bakım ile zarar verme arasındaki farkı düşündürür. Ancak resimdeki her nesneye zorunlu olarak ayrı bir kişi veya kurum karşılığı aramamız gerekmez. Mecazın merkezini görmek, ayrıntılarda kontrolsüz yorum üretmekten daha yararlıdır. [1]

Calvin de açıklamasında benzetmenin her parçasını aşırı ayrıntıyla çözme eğilimine karşı dikkatli davranır. [3] Buradaki yaklaşım, ana yönü korumamıza yardımcı olur: Mesih’e yönelen öğreti ve O’na bağlı yaşam önemlidir. Kapı bekçisinin kim olduğunu kesin biçimde bilmeden de paragrafın temel çağrısını anlayabiliriz. Metnin bütün görüntülerini bir şifre gibi çözmek zorunda değiliz.

Koyunları adlarıyla çağırmak

Üçüncü ayette çobanın kendi koyunlarını çağırması, ilişkinin tanınma boyutunu gösterir. Bu resim, sürünün yalnızca uzaktan yönetilen bir kalabalık olmadığını düşündürür. Ancak buradan İsa’nın her öğrencisine günlük yaşamındaki bütün kararları duyulur bir sesle bildirdiği sonucunu çıkaramayız. Metnin konusu, O’na ait olma ve O’nu izleme ilişkisidir. [1]

Pastoral açıdan bu ilişkiyi düşünürken kendimizi görünmez veya değersiz sanmamaya çağrılabiliriz. Mesih’e güvenimiz, kalabalık bir toplulukta ne kadar fark edildiğimize bağlı değildir. Bununla birlikte bir insanın yalnızlık veya güvensizlik yaşamasını hemen iman eksikliğiyle açıklamayalım. Böyle duygular için tek bir neden varsaymayalım; dinlemek ve ihtiyaç halinde uygun desteğe yönlendirmek daha sorumlu bir yaklaşım olur.

Çobanın önlerinden gitmesi

Dördüncü ayette çoban önden gider, koyunlar da onu izler. Öğrencilik yalnızca bir öğretiyi uzaktan beğenmek değildir; yaşamın yönünü Mesih’le ilişkilendirmektir. Bu nedenle O’nun sözlerini dinlerken kararlarımızı inceleme ve gerektiğinde değiştirme ihtiyacını da düşünürüz. Bununla birlikte bu ilişkiyi kendi gücümüzle kusursuz bir yürüyüş gerçekleştirme yarışı gibi anlatmayalım. Güven ve öğrenme birlikte sürer. [1]

Örneğin dürüstlük hakkında öğrendiğimiz bir sözü düşünerek iş yerindeki küçük yalanlarımızı inceleyelim. Ayrıca bağışlama üzerine düşünürken intikam isteğimizi sorgulayalım. Bunlar metnin gündelik uygulamalarıdır; ayet bu örneklerin her birini sıralamaz. Uygulama yaparken belirli bir kişinin koşullarını ve sorumluluklarını dikkate almak gerekir. Herkes için aynı ayrıntılı karar listesini çıkaramayız.

Yabancının peşinden gitmemek

Beşinci ayet, tanınmayan sese karşı farklı bir tepki anlatır. Buradaki yabancı, gündelik yaşamda tanımadığımız her insanın kötü olduğu anlamına gelmez. Bir ziyaretçiye veya başka inançtan komşuya güvensizlik öğretmek, mecazın amacını bozma riski taşır. Metin, çobanın sesi ile sürüyü yanlış yöne götüren ses arasındaki karşıtlığı ele alır. [1]

Bu yüzden ayırt etme çağrısını insanları dış görünüşleriyle değerlendirmeye çevirmeyelim. Bir öğretinin içeriğine, Mesih’i nasıl tanıttığına ve Kutsal Kitap’la ilişkisine bakabiliriz. Aynı şekilde güzel konuşan bir kişinin her sözüne kapılmamalıyız. Mesajın sakin veya etkileyici olması, kendi başına doğruluğunu göstermez. Düşünmek, soru sormak ve kaynakları incelemek imanla çelişmez.

Yedinci ile dokuzuncu ayetler: Kapı Ben’im

İsa açıklamayı kendisine yöneltir

Altıncı ayet, dinleyicilerin örneği anlamadığını belirtir. Ardından İsa kendisini koyunların kapısı olarak açıklar. Böylece resmin merkezindeki kişinin kim olduğu daha belirgin hale gelir. Mesih yalnızca başka bir yolu gösteren rehber olarak değil, kurtuluşla ilişkili kapı olarak konuşur. Calvin ve Ryle bu açıklamada Mesih’in merkezdeki yerini vurgular. [2,3]

Protestan yaklaşımımızda kurtuluşu kendi iyi işlerimizin veya bir insan önderle kurduğumuz ilişkinin sonucu olarak sunmayız. Mesih’e güven önemlidir. Bir kilise, insanları kendi kurumsal görünürlüğüne bağımlı kılmak yerine O’nu tanımalarına yardımcı olmalıdır. İsa’nın kapı olması, başka bir insanın kendisini bütün kararlarımızın zorunlu aracısı haline getirmesine izin vermez.

Benden önce gelenler ifadesini bağlamında okumak

Sekizinci ayetteki sert ifade, bütün Eski Antlaşma peygamberlerinin hırsız olduğu anlamına gelmez. Calvin, ilgili yorumunda Musa ve peygamberleri bu suçlamanın dışında değerlendirir; karşıtlığı Mesih’ten uzaklaştıran öğretiyle ilişkilendirir. [3] Bu, Yuhanna’nın genel anlatısıyla birlikte yapılan teolojik açıklamadır. Bir cümleyi bağlamından koparıp önceki bütün iman tanıklıklarını değersiz ilan etmeyiz.

Ayrıca bu ayeti bugün bütün başka kiliseleri suçlamak için kolay bir etiket haline getirmemeliyiz. Hristiyan gelenekleri arasında ciddi öğreti farklılıkları olabilir; bunları açıkça konuşabiliriz. Ancak farklılığı açıklamak için karşı tarafın görüşünü doğru aktarmak gerekir. Bir kişiyi veya topluluğu değerlendirmeden önce somut iddiaya ve gerçek uygulamaya bakmak, daha güvenilir bir tartışma sağlar.

Kurtuluş, giriş çıkış ve otlak

Dokuzuncu ayette kurtuluş ve otlak bulma dili yer alır. Resim, Mesih’in yaşam veren ve güven sunan rolünü anlatır. Bununla birlikte bütün fiziksel tehlikelerin ortadan kalkacağı veya her ihtiyacımızın hemen karşılanacağı garantisini çıkaramayız. Yuhanna’nın devamında öğrencilerin güçlüklerle karşılaşabileceğini de görürüz. Kurtarıcıya güven, dünyada hiç sorun yaşamayacağımız iddiasıyla aynı değildir. [1]

Otlak dilini yalnızca maddi varlıklarla özdeşleştirmek de metnin yönünü daraltır. Yaşamı yalnızca sahip olduklarımızın toplamı olarak değerlendirmemeliyiz. Mesih’i tanımak, güven ve öğrencilik bu resmin içindedir. Ancak maddi ihtiyaçları değersiz saymak da gerekmez. Aç veya yardıma muhtaç bir kişiye yalnızca ruhsal bir açıklama sunmak yerine uygun somut desteği de düşünmeliyiz.

Onuncu ayet: Bol yaşam ne demektir?

Zenginlik ve sorunsuzluk vaadi değildir

İsa, zarar veren hırsızın amacıyla kendi yaşam verme amacını karşılaştırır. Bol yaşam ifadesini, her imanlının daha yüksek gelir veya sürekli sağlık elde edeceği bir söz gibi yorumlamayız. Böyle bir sonuç, ayetin sunduğu karşıtlığın ötesine geçer. Yaşamın kaynağı Mesih’tir; bereketi yalnızca dışarıdan ölçülebilen başarılarla açıklamak yetersizdir. [1]

Bu ayrım, zor bir dönemden geçen kişiye davranışımızı etkiler. Bir insanın hastalık, yoksulluk veya kayıp yaşaması, yeterince iman etmediğini gösteren basit bir ölçü değildir. Bu yüzden böyle bir hüküm vermek yerine yanında duralım ve ihtiyaçlarını dinleyelim. Dua etmek, uygun sağlık hizmetine veya başka bir desteğe başvurmasının yerine geçmez. Bol yaşamı yardımın gereksiz olduğu bir vaat gibi sunmamalıyız.

Mesih’in yaşam verme amacı

Bir sonraki ayette İsa kendisini iyi çoban olarak tanıtır ve koyunları için canını vermekten söz eder. Bu devam, yaşam verme çağrısının O’nun kendi işiyle bağlantısını gösterir. Dolayısıyla yalnızca hoş bir yaşam tarzı önerisi okumuyoruz. Dolayısıyla Mesih’in öğrencilerine sunduğu yaşamı, kimliği ve kurtarıcı işiyle birlikte düşünelim. [1]

BibleProject’ın Yuhanna rehberi, Mesih’in kimliği ile anlatıdaki yaşam temasını birlikte değerlendirmeye yardımcı olur. [4] Bu genel çerçeveden hareketle, metni kişisel başarı rehberine dönüştürmeden okuyabiliriz. İsa’nın sunduğu yaşamı öğrenmek, O’nun kim olduğunu ve ne yaptığını araştırmayı gerektirir. Kısa bir slogan, kitabın bütün tanıklığının yerine geçmez.

Çobanın sesi: Bugün nasıl ayırt edebiliriz?

Kutsal Kitap’ı bağlamıyla okumak

İlk adım, bir ayeti tek başına kullanmadan ilgili bölümün akışını incelemektir. Kim konuşuyor, kime hitap ediyor ve hangi sorun ele alınıyor? Bu sorular, kendi düşüncemizi hemen Tanrı’nın sözü olarak sunmamızı önler. Öğretinin farklı metinlerle ilişkisini de düşünmek gerekir. Güçlü bir kişisel izlenim, açık Kutsal Kitap öğretisine aykırı bir davranışı doğru hale getirmez.

Bir kişi Tanrı bana söyledi diyerek sizden yanlış olduğunu bildiğiniz bir şey isterse, bu iddiayı sorgulayabilirsiniz. Dini bir ifade, yalanı veya başkasına zarar vermeyi haklı çıkarmaz. Ayrıca günlük her kararda belirli bir ayetin tek bir seçenek söylediğini varsaymayalım. Bazı kararlar bilgi, sorumluluk ve kişisel koşullar üzerinde düşünmeyi gerektirir. Bilgelik aramak da öğrencilik yaşamının parçasıdır.

Önderlik ile Mesih’in yerini ayırmak

Westminster İnanç Açıklaması’nın kilise bölümü, Mesih’in kilisenin başı olduğunu belirtir. [5] Bu Reform geleneği açıklaması, insan önderlerin yerini doğru düşünmemize yardımcı olur. Pastör öğretir, dinler ve hizmet eder; ancak Mesih’in yerine geçmez. Onun bütün sözleri aynı yetkiye sahip değildir. Kutsal Kitap öğretisi, kişisel görüş ve pratik öneri ayrı açıklanmalıdır.

Sağlıklı bir topluluk sorulara yer açar. Bir üye bir ayetin açıklamasını anlamadığında yeniden sorabilir. Bir kararın gerekçesini öğrenmek istemeyi otomatik olarak itaatsizlik diye adlandırmayalım. Ayrıca önder de yanlış bilgi verdiğinde bunu düzeltme sorumluluğu taşır. Gerçeğe dönmek, itibarını ne pahasına olursa olsun korumaya çalışmaktan daha yararlı bir hizmet biçimidir.

Eğer bir ilişkide tehdit, kontrol veya ciddi zarar varsa yalnızca daha çok itaat etmeniz gerektiğini düşünmeyin. Güvenliğinizi gözetin ve duruma uygun yetkin destek arayın. Bir dini unvan, kişinin başkasına zarar verme hakkı bulunduğunu göstermez. Mesih’in çobanlık resmi, topluluğun üyelerini değersiz veya karar verme kapasitesi olmayan kişiler olarak görmesini gerektirmez.

Öğrenmek için zaman ayırmak

Ayırt etme bir günde tamamlanan beceri değildir. Bir öğretiyi anlayamadığınızda güvendiğiniz kaynaklara bakabilirsiniz. Ayrıca birden fazla olgun kişinin gerekçelerini dinlemenin yararını düşünün. Ancak görüşlerin çokluğu tek başına doğruluk sağlamaz; gerekçelere ve metinlere dikkat etmek gerekir. Sorularınızı kaydetmek ve sonra yeniden incelemek, öğrenmenizin yönünü daha açık hale getirir.

Bir konuşmacıyı sürekli dinlediğiniz için onun diline alışabilirsiniz. Bu alışkanlık, içeriği değerlendirme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde yeni bir fikir sırf farklı olduğu için doğru veya yanlış değildir. Mesih’i nasıl tanıttığını ve söylediğinin Kutsal Kitap’la ilişkisini inceleyin. Öğrenirken acele etmemeniz, imanınızın zayıf olduğunu gösteren bir işaret değildir.

Bu hafta için üç uygulama

Önce Yuhanna 9 ile 10:1–10’u birlikte okuyun. İsa’nın iyileşen adamla nasıl ilgilendiğini ve sonraki resmin neyi anlattığını not edin. Bu bağlantı, öğretinin insanlara davranışla ilişkisini düşünmenize yardımcı olacaktır. Bir grubun içinde çalışıyorsanız bütün kişilerin aynı soruyu seçmesi gerekmez; farklı gözlemleri de metni daha dikkatli incelemek için birlikte değerlendirin.

Ardından duyduğunuz bir öğretiyi değerlendirin. Onun hangi ayete dayandığını, ayetin gerçekten ne söylediğini ve hangi yorumların eklendiğini belirlemeye çalışın. Bir sorun görürseniz kişiyi hemen aşağılamak yerine açıklama isteyin. Ciddi bir yanlış varsa bunu uygun biçimde ele alın. Saygılı davranmak, her görüşü doğru kabul etmek anlamına gelmez.

Son olarak Mesih’i izlemeyi gündelik bir kararla ilişkilendirin. Örneğin dürüst bir söz söylemenin, verdiğiniz sözü tutmanın veya bir kişiye yardım etmenin uygunluğunu düşünün. Aynı zamanda bütün sonuçları kendinizin yönetemeyeceğini hatırlayın. Güven, sorumluluğunuzu bırakmak değildir; sınırlı kapasiteniz içinde sadakatle davranırken yaşamınızın temelini Mesih’te aramaktır. Bunu şükranla ve alçakgönüllülükle öğrenebiliriz.

Sık sorulan iki soru

Metindeki çoban resmi neden güçlüdür?

Eski Antlaşma yazarları da önderlik ve bakım üzerinde düşünmek için çoban diline başvurur. Hezekiel 34, sürüyü ihmal eden çobanları eleştirir ve Tanrı’nın ilgisini vurgular. [1] Bu bağlam, Yuhanna 10’u yalnızca kırsal yaşam hakkında bir gözlem olarak okumamızı önler. Mesele, insanların kimin sözüne güvendiği ve o yönlendirmenin onları nasıl etkilediğidir.

Ancak iki bölümdeki her ayrıntının aynı olmasını beklemeyelim. Metinleri karşılaştırırken önce her birinin kendi hitabını ve amacını inceleyin. Ardından ortak yönleri düşünün. Bugünkü bir önderi değerlendirirken de yalnızca benzetmedeki bir etiketi kullanmak yeterli değildir. Somut davranışlar, öğreti ve hesap verebilirlik üzerinde konuşmak daha açık bir değerlendirme sağlar.

Bir insan güvenimi kırdıysa Mesih’e nasıl yaklaşabilirim?

Bir önderin veya yakın bir kişinin yanlış davranmasının ciddi bir hayal kırıklığına yol açma riski vardır. Böyle bir deneyimi küçümsemek doğru değildir. Mesih’le ilişkinizi, o kişinin bütün kararlarıyla özdeşleştirmek zorunda olmadığınızı hatırlayabilirsiniz. Bu nedenle sorularınızı dile getirmek için güvenli ve hesap verebilir bir destek ilişkisi aramanın yararını düşünün. Hemen aynı kişiye yeniden güvenmeniz gerektiğini söylemeyiz.

Ayrıca güvenin hangi konuda kırıldığını açıkça düşünün. Yanlış bir bilgi, tutulmayan bir söz ve ciddi zarar aynı tür mesele değildir. Uygun karşılık koşullara göre değişir. Dua etmek, sorunu doğru adlandırmanın veya gerekli yardımı istemenin yerine geçmez. Mesih’e güvenirken insan ilişkilerinde ölçülü ve sorumlu kararlar vermeye devam edebiliriz.

Örneğin bir görüşme öncesinde sorularınızı yazarak düşüncelerinizi hazırlayın. Hangi sözün size sorun oluşturduğunu ve hangi açıklamayı duymak istediğinizi belirleyin. Böylece konuşma, kişinin bütün karakterini yargılamaktan çok somut bir meseleyi anlamaya yönelir. Cevap yeterli değilse düşünmek için zaman isteyebilirsiniz. Güvenilir bir ilişki, sorularınızı aceleyle susturmak yerine açıklığa yer verir.

Sonuç: Güveni doğru yere yöneltmek

Yuhanna 10:1–10, çobanın sesini tanımayı Mesih’e bağlı yaşamla ilişkilendirir. İsa, kendisini kurtuluş ve yaşamla bağlantılı kapı olarak açıklar. Bu metin, insan önderlere sınırsız yetki vermez veya bol yaşamı maddi başarı garantisine dönüştürmez. Mesih’in kimliğini, sözünü ve hizmetini merkeze alarak güven ve ayırt etme birlikte yürür.

Bugün O’nu tanımayı sürdürmek için metni bağlamında okuyabilir, dürüst sorular sorabilir ve gündelik kararlarınızı inceleyebilirsiniz. Sorularınızın olması, öğrenmeye devam etmeniz için bir fırsattır. Mesih’in dua ve yaşam armağanını ayrıca düşünmek için Rab’bin Duası – Yuhanna 17 yazısıyla devam edebilirsiniz.

Kaynakça

  1. Kutsal Kitap. Yeni Çeviri (TCL02). Yuhanna 9; 10:1–18; Hezekiel 34. Kutsal Kitap Uygulaması [İnternet]. https://www.bible.com/tr/bible/170/JHN.10.TCL02
  2. Ryle JC. Expository Thoughts on John. Yuhanna 10:1–9 açıklaması. 1865. Grace Gems [İnternet]. https://www.gracegems.org/Ryle/j10.htm
  3. Calvin J. Commentary on John. Cilt 1. Yuhanna 10:1–10 açıklaması. Christian Classics Ethereal Library [İnternet]. https://ccel.org/ccel/calvin/calcom34.xvi.ii.html
  4. BibleProject. Guide to the Book of John: Key Information and Helpful Resources [İnternet]. https://bibleproject.com/guides/book-of-john/
  5. Westminster Assembly. Westminster Confession of Faith. Bölüm XXV: Of the Church. 1647. Christian Classics Ethereal Library [İnternet]. https://www.ccel.org/creeds/westminster.htm

Etiketler:   

Bir yanıt yazın